سيد اصيل الدين عبد الله واعظ

پيشگفتار 10

مقصد الاقبال سلطانيه ومرصد الامال خاقانية ( فارسى )

نشينان علاقه و اعتناء زيادى مىنمود و به سال 873 در آذربايجان به فرمان اوزن حسن تركمان كشته شد . مورخين دورهء تيمورى چون مير خوند و عبد الرزاق و اسفزارى ازو به نيكى ياد مىكنند . اسفزارى در ذكر وقايع سال 870 دربارهء سلطان ابو سعيد گويد : « چون سبعين و ثمانمائه درآمد ، تمامى امور مملكت در سلك نظم منتظم بود و به ميامن نصفت و عاطفت پادشاهانه آيينهء ظلم و فساد و قاعدهء شر و افساد منهدم ، از سرحد چين و صحراى قلماق تا اقاصى خوارزم و اوراق و از انتهاى مازندران تا انحاء مغولستان و از پيشان تركستان تا پايان هندوستان در تحت فرمان سلطان سعيد درآمده ، سرفرازان ممالك و گردنكشان اقاليم سر بر خط متابعت و مطاوعت او داشتند وصيت معدلت و آوازهء مرحمتش چنان در اطراف و اقطار عالم و بلاد و امصار شايع و منتشر گشت كه ساكنان اقاليم ، مساكن و اماكن قديم گذاشته ، التجابه سايهء عاطفتش نمودند . » صاحب مطلع سعدين دربارهء سلطان ابو سعيد چنين گويد : « در دار السلطنهء هرات و ساير ولايات خراسان به انوار معدلت و آثار مرحمت ميرزا سلطان ابو سعيد نور و ضيا و رونق و بها داشت و قلم لطف ملك علام رقم انتظام بر چهرهء ايام مىنگاشت و حلاوت فراغت و رفاهيت به مذاق خاص و عام رسيده و توسن سركش ايام و سمند سپهر بدرام آرميده بود . روز بازار امن و امان روبه‌روائى نهاده و شب ديجور ظلم و فتنه پشت به هزيمت داده بود . بيت : به عون عدل شه آن انتظام يافت جهان * كه از حمايت‌جو بىنياز شد كافور اطراف ممالك و اكناف مسالك آبادان و معمور شد ، و ابواب فتنه